تغییر نگاه دولت نسبت به تحقیقات علوم پزشکی

محسن ارزنلو در گفتگو با پایگاه خبری نگاه اردبیل، با اشاره به ارائه 10 درصد تحقیقات چهارماهه دوم سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: در رویکرد جدید، نگاه دولت‌ها نسبت به تحقیقات از صرف تولید مقاله به سمت استفاده کاربردی از نتایج پژوهش‌ها تغییر یافته است.

وی با بیان اینکه تقاضامحور بودن تحقیقات امروز بیش از گذشته خود را نشان می‌دهد و موجب افزایش آگاهی عمومی در جامعه می‌شود، ادامه داد: مسیر پژوهش سلامت نیازمند تحقیقات علمی و روزآمد است تا مشکلات را بر پایه پژوهش شناسایی کرده و راهکارهای مبتنی بر علم ارائه دهیم.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان اردبیل بیان کرد: در این دوره، سه نفر از محققان دانشگاه اردبیل در جمع پژوهشگران یک درصد برتر جهان و ده نفر در جمع پژوهشگران دو درصد پر‌استناد جهان قرار گرفته‌اند، همچنین دانشگاه در سال ۱۴۰۳ در بخش فناوری رتبه هفتم در میان دانشگاه‌های تیپ دو کشور و رتبه نهم در میان کل دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران را کسب کرده است.

ارزنلو اضافه کرد: در این مدت ۸۷ پتنت (ثبت اختراع) و ۱۱۶ محصول پولی‌تایم تولید شده که ۱۴ مورد از آن‌ها دارای مجوز و قابلیت تجاری‌سازی هستند.

وی تأکید کرد: زیرساخت‌های لازم برای حمایت از محققان و تسهیل در اخذ مجوزهای مرتبط فراهم شده است و کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه اردبیل از جمله کمیته‌های برتر کشور انتخاب شده است.

بررسی علائم هشداردهنده سکته مغزی در اردبیل 

در ادامه نشست، ابوالفضل عطالو، متخصص مغز و اعصاب، به نتایج طرح خود با عنوان «بررسی علائم هشدار دهنده در هفته منتهی به ایسکمیک استروک و حمله ایسکمیک گذرا در بیماران بستری در بیمارستان علوی اردبیل از آبان ۱۴۰۲ تا اسفند همان سال» پرداخت و گفت: ۸۵ درصد سکته‌های مغزی قابل درمان هستند. از سال ۱۳۹۵ تجویز سی‌تی‌پی را آغاز کرده‌ایم و اردبیل جزو استان‌های پایلوت در این زمینه است.

وی افزود: بر اساس این مطالعه، مراجعه دیرهنگام بیماران و عدم توجه به زمان طلایی درمان از عوامل اصلی بروز سکته هستند. جامعه آماری طرح شامل ۲۰۰ بیمار (۵۰.۵ درصد مرد و ۴۹.۵ درصد زن) بود که در مجموع ۷۰۲ علامت هشداردهنده شناسایی شد.

متخصص مغز و اعصاب اضافه کرد: از جمله شایع‌ترین علائم می‌توان به ضعف یک‌طرفه بازو یا پا، سردرد، ضعف صورت، سرگیجه و فشار خون بالا (در ۸۹.۴ درصد بیماران) اشاره کرد.

عطالو افزود: تزریق داروهای تخصصی می‌تواند بهبودی را تا ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش دهد.

افزایش نگران‌کننده خودکشی در نوجوانان اردبیلی

فرامرز اجری خامسلو، فوق تخصص قلب کودکان و اکوکاردیوگرافی جنین، در ارائه طرح خود درباره «عوامل خطر خودکشی در کودکان و نوجوانان ۱۰ تا ۱۶ ساله مراجعه‌کننده به بیمارستان بوعلی اردبیل در سال‌های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴» اظهار کرد: در چهار سال اخیر میزان مراجعه‌های ناشی از آسیب به خود افزایش چشمگیری یافته و 90 درصد موارد مربوط به دختران نوجوان بوده است.

وی خاطرنشان کرد: 60 درصد از این موارد ناشی از پایین بودن عزت نفس و مشکلات و محرومیتهای عاطفی در محیط خانواده بوده و رسانه‌ها و جامعه نیز نقش تاثیرگذاری در رشد این بحران دارند.

فوق تخصص قلب کودکان و اکوکاردیوگرافی جنین با بیان اینکه در اردبیل … ۲ تا ۳ مورد آسیب به خود در بین نوجوانان گزارش می‌شود، گفت: مرکز ویژه مسائل روانی و عاطفی کودکان و نوجوانان با تیم متخصص روانشناسان و مشاوران راه‌اندازی شود و فعالیت روان پزشکان و روانشناسان کودکان در مدارس نیز تقویت شود.

آگاهی پایین مردم از برنامه پزشک خانواده

در بخش دیگری از نشست، محمد جعفرزاده، متخصص بیماری‌های عفونی، نتایج بررسی خود درباره «آگاهی و نگرش مردم اردبیل نسبت به برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در سال ۱۴۰۴» را تشریح کرد و افزود: طرح پزشک خانواده از سال ۱۳۸۴ در برخی شهرها و روستاهای کم‌جمعیت آغاز شد، اما نبود اعتبار پایدار مانع اجرای کامل آن شد.

وی ادامه داد: در این مطالعه با حضور ۵۴۱ نفر شرکت‌کننده مشخص شد میزان پذیرش اجتماعی هنوز در سطح مطلوب نیست، هرچند ۵۰ درصد مردم آگاهی نسبی از طرح دارند و میزان آگاهی در میان زنان و افراد متأهل بیشتر است.

جعفرزاده تأکید کرد: موفقیت برنامه پزشک خانواده به اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی عمومی بستگی دارد.

چاقی؛ بحران تغذیه اردبیل

مهسا مهاجری، کارشناس تغذیه بالینی، با ارائه طرح خود با عنوان «بررسی ارتباط عوامل اقتصادی و اجتماعی با الگوهای غذایی و شاخص رژیم غذایی سالم درجمعیت بزرگسال اردبیل (مطالعه پرشین کوهورت ۱۴۰۳)» گفت:آمار چاقی در اردبیل بسیار بالا است و حدود ۴۰ درصد کودکان اردبیلی چاق هستند، یعنی دو برابر میانگین کشوری است.

وی با تاکید بر اینکه مصرف ناکافی لبنیات و افزایش مصرف فست‌فود از مهم‌ترین علل چاقی است، اضافه کرد:نخستین نانوایی تولید نان سبوس‌دار در مرکز علوم پزشکی اردبیل راه‌اندازی شده تا مصرف نان سالم در استان گسترش یابد.

ارتباط تغذیه و اضطراب در کودکان دیابتی

در ادامه، لیلا کاتبی فوق تخصص غدد و متابولیسم کودکان به تشریح طرح خود با عنوان «بررسی ارتباط تنوع رژیمی و وضعیت اختلال اضطرابی در کودکان مبتلا به دیابت نوع یک مراجعه‌کننده به کلینیک کوثر اردبیل در سال ۱۴۰۳» پرداخت و تصریح کرد: در میان ۱۰۰ کودک بالای ۶ سال، ۹۰ تا ۹۵ درصد با کمبود ویتامین D مواجه بوده‌اند. این کمبود نقش مهمی در بروز اضطراب، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی دارد.

خودمراقبتی در بیماران فشارخون پایین‌تر از حد مطلوب

در پایان نشست، یوسف حمیدزاده اربابی نتایج طرح خود درباره «پیش‌بینی‌کننده‌های رفتار خود‌مدیریتی در بیماران پرفشار خون مراجعه‌کننده به مرکز آموزشی درمانی امام خمینی اردبیل در سال ۱۴۰۳» را ارائه کرد و افزود: خودمراقبتی در میان بیماران دیابتی کمتر از ۳۰ درصد یعنی حدود ۲۸ درصد مشاهده شده است.

به گفته وی، جامعه آماری این طرح ۳۰۰ نفر بود و بیماران دارای بیمه رفتار خودمراقبتی بهتری داشته‌اند.

حمیدزاده تأکید کرد: توسعه آموزش‌های خودمراقبتی در مراکز درمانی ضروری است تا هزینه‌های درمان، اتلاف وقت و اضطراب بیماران کاهش یابد.